Từ ngày 01/8/2026, Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC của Tòa án nhân dân tối cao chính thức có hiệu lực, quy định mới về nội quy phiên tòa, phiên họp. Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm của giới luật sư và những người tham gia tố tụng là quy định liên quan đến việc mang và sử dụng các thiết bị điện tử trong phòng xử án.
Nhiều thông tin cho rằng từ thời điểm này luật sư sẽ không được mang máy tính xách tay vào phiên tòa. Tuy nhiên, cách hiểu này chưa hoàn toàn chính xác. Thực tế, quy định mới không cấm tuyệt đối việc mang laptop vào phòng xử án mà đặt ra cơ chế kiểm soát chặt chẽ hơn đối với việc sử dụng các thiết bị điện tử trong quá trình xét xử.
- Những thiết bị điện tử nào bị hạn chế mang vào phòng xử án?
Theo Thông tư 12/2026/TT-TANDTC, người tham gia hoặc tham dự phiên tòa không được tự ý mang vào phòng xử án các thiết bị điện tử có khả năng ghi âm, ghi hình, thu phát tín hiệu hoặc kết nối mạng, bao gồm:
- Điện thoại di động;
- Máy tính bảng;
- Máy tính xách tay (laptop);
- Đồng hồ thông minh;
- Thiết bị ghi âm, ghi hình;
- Các thiết bị điện tử khác có chức năng thu phát tín hiệu.
Quy định này được áp dụng đối với tất cả những người tham gia hoặc tham dự phiên tòa nhằm bảo đảm tính nghiêm trang của hoạt động xét xử, bảo vệ bí mật tố tụng, hạn chế việc ghi hình, phát tán thông tin trái phép và giữ gìn trật tự tại phòng xử án.
- Luật sư có bị cấm mang laptop vào phiên tòa hay không?
Thông tư mới không cấm tuyệt đối luật sư mang laptop vào phiên tòa. Tuy nhiên, luật sư không còn được tự ý mang và sử dụng thiết bị này như trước đây mà phải tuân thủ sự cho phép và điều hành của Thẩm phán chủ tọa phiên tòa.
Nói cách khác, việc mang theo và sử dụng laptop của luật sư trong quá trình xét xử sẽ phụ thuộc vào quyết định của chủ tọa phiên tòa trên cơ sở xem xét nhu cầu thực tế và yêu cầu bảo đảm trật tự, an ninh, an toàn của phiên tòa.
Đây là điểm thay đổi đáng chú ý bởi trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, nhiều luật sư đã xây dựng hệ thống hồ sơ điện tử, lưu trữ tài liệu, chứng cứ và bản luận cứ bào chữa trên máy tính để phục vụ hoạt động tranh tụng.
- Mục đích của quy định mới
Việc siết chặt quản lý các thiết bị điện tử tại phiên tòa được cho là xuất phát từ nhiều yêu cầu thực tiễn.
Thứ nhất, hạn chế tình trạng ghi âm, ghi hình hoặc phát trực tiếp nội dung phiên tòa trái quy định pháp luật.
Thứ hai, bảo đảm an ninh thông tin, tránh việc phát tán tài liệu, chứng cứ hoặc dữ liệu thuộc diện hạn chế công khai.
Thứ ba, tăng cường tính nghiêm minh, trang trọng của hoạt động xét xử và bảo đảm việc điều hành phiên tòa được thống nhất dưới sự kiểm soát của chủ tọa.
Bên cạnh đó, quy định mới cũng nhằm cân bằng giữa yêu cầu ứng dụng công nghệ trong hoạt động tố tụng với yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật điều tra, bí mật kinh doanh, bí mật đời tư và các lợi ích hợp pháp khác của các bên liên quan.
- Những vấn đề thực tiễn có thể phát sinh
Mặc dù hướng đến mục tiêu bảo đảm trật tự và an ninh tại phiên tòa, quy định mới cũng đặt ra không ít băn khoăn trong giới hành nghề luật.
Hiện nay, nhiều luật sư sử dụng hồ sơ điện tử thay cho hồ sơ giấy nhằm tiết kiệm chi phí, thuận tiện trong việc tra cứu tài liệu và trình bày quan điểm tranh tụng. Nếu việc mang laptop phải phụ thuộc vào sự cho phép của chủ tọa, có thể phát sinh những khó khăn nhất định trong quá trình tiếp cận hồ sơ và thực hiện quyền bào chữa, quyền bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.
Do đó, việc áp dụng quy định cần được thực hiện linh hoạt, khách quan và bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu quản lý phiên tòa với việc bảo đảm quyền hành nghề hợp pháp của luật sư theo quy định của pháp luật.
- Khuyến nghị từ Luật Sao Việt
Để hạn chế những vướng mắc khi tham gia phiên tòa kể từ ngày 01/8/2026, Luật Sao Việt khuyến nghị luật sư, doanh nghiệp và các cá nhân tham gia tố tụng lưu ý một số vấn đề sau:
- Chủ động nghiên cứu đầy đủ các quy định của Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC về nội quy phiên tòa, phiên họp;
- Chuẩn bị hồ sơ dưới cả bản giấy và bản điện tử để chủ động trong mọi tình huống;
- Trường hợp cần sử dụng laptop hoặc thiết bị điện tử phục vụ hoạt động tranh tụng, nên trao đổi hoặc đề nghị Thẩm phán chủ tọa xem xét cho phép trước khi phiên tòa diễn ra;
- Tuân thủ nghiêm túc nội quy phiên tòa và sự điều hành của Hội đồng xét xử nhằm tránh bị nhắc nhở, xử lý hoặc buộc rời khỏi phòng xử án theo quy định.
Kết luận
Từ ngày 01/8/2026, luật sư không bị cấm tuyệt đối mang laptop vào phiên tòa. Tuy nhiên, việc mang và sử dụng máy tính xách tay cùng các thiết bị điện tử khác trong phòng xử án sẽ không còn là quyền mặc nhiên mà phải tuân theo sự cho phép và điều hành của Thẩm phán chủ tọa phiên tòa theo quy định của Thông tư 12/2026/TT-TANDTC.
Đây là thay đổi quan trọng mà các luật sư, doanh nghiệp, cá nhân tham gia tố tụng cần đặc biệt lưu ý để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong quá trình giải quyết vụ việc tại Tòa án.
Liên hệ ngay để được Luật sư, Chuyên viên pháp lý hỗ trợ kịp thời:
- CÔNG TY LUẬT TNHH SAO VIỆT -
"Sự bảo hộ hoàn hảo trong mọi quan hệ pháp luật"
Tổng đài tư vấn pháp luật: 1900 6243
Địa chỉ tư vấn trực tiếp: Số 525 đường Lạc Long Quân, P. Tây Hồ, TP. Hà Nội
Gửi thư tư vấn hoặc yêu cầu dịch vụ qua Email: congtyluatsaoviet@gmail.com
