Bắt đầu từ ngày 01/07/2026, một quy định quan trọng nhằm bảo vệ tối đa sự an toàn của trẻ nhỏ khi tham gia giao thông sẽ chính thức có hiệu lực. Theo đó, người điều khiển ô tô cá nhân bắt buộc phải trang bị và sử dụng ghế an toàn (thiết bị an toàn) dành riêng cho trẻ em. Đây là bước tiến lớn của pháp luật Việt Nam, tiệm cận với tiêu chuẩn an toàn giao thông quốc tế.
Dưới đây là những phân tích pháp lý chi tiết và hướng dẫn để người dân kịp thời nắm bắt, tuân thủ quy định mới.
* Cơ sở pháp lý
Theo quy định của pháp luật, cụ thể căn cứ khoản 3 Điều 7 Luật sửa đổi 10 Luật có liên quan đến an ninh, trật tự 2025 sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 10 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 như sau:
“3. Khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe ô tô, người lái xe không được cho trẻ em ngồi cùng hàng ghế, trừ xe ô tô chỉ có một hàng ghế; người lái xe phải sử dụng, hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em, trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách”.
Quy định này được cụ thể hóa trong Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Mục tiêu cốt lõi của quy định không nhằm gây khó khăn cho người tham gia. Dưới đây là dự thảo bài viết pháp lý chi tiết về quy định bắt buộc sử dụng ghế an toàn cho trẻ em trên ô tô, được trình bày một cách rõ ràng, dễ hiểu và chuyên nghiệp.
Cùng với sự phát triển của hạ tầng giao thông và tỷ lệ sở hữu ô tô cá nhân ngày càng tăng, các tiêu chuẩn an toàn cũng đang được thắt chặt. Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất đối với các gia đình có con nhỏ là quy định bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn (ghế trẻ em) trên ô tô, dự kiến áp dụng triệt để theo lộ trình mới. Sự kiện này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc nội luật hóa các tiêu chuẩn an toàn quốc tế, chuyển từ "khuyến khích" sang "bắt buộc" nhằm bảo vệ tối đa tính mạng và sức khỏe của trẻ em khi tham gia giao thông.
- Nội dung cốt lõi của quy định
Theo tinh thần của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ mới, quy định về việc chở trẻ em trên xe ô tô cá nhân có những điểm thắt chặt cụ thể như sau:
- Độ tuổi và chiều cao áp dụng: Trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 mét.
- Vị trí ngồi: Không được phép ngồi ở hàng ghế trước (ghế phụ cạnh người lái) khi tham gia giao thông.
- Thiết bị an toàn: Bắt buộc phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp (ghế chuyên dụng hoặc đệm nâng) dành cho trẻ em.
- Ngoại lệ: Quy định này thường không bắt buộc đối với các loại hình xe kinh doanh vận tải hành khách công cộng như xe buýt, taxi (tùy thuộc vào quy định chi tiết của cơ quan chức năng).
- Lưu ý pháp lý: Quy định này là sự cụ thể hóa các tiêu chuẩn an toàn cơ bản. Người điều khiển phương tiện sẽ phải chịu trách nhiệm chính yếu và đối mặt với các chế tài xử phạt hành chính nếu vi phạm.
2. Tại sao quy định này là cấp thiết?
Nhiều phụ huynh Việt Nam vẫn giữ thói quen bế con vào lòng khi ngồi trên ô tô hoặc để trẻ sử dụng dây đai an toàn của người lớn. Dưới góc độ khoa học và an toàn giao thông, đây là những thói quen vô cùng nguy hiểm:
+ Được thiết kế dựa trên vóc dáng của người trưởng thành (thường từ 1,45m trở lên). Nếu trẻ em sử dụng, dây đai thường thít vào vùng cổ hoặc bụng mềm, có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến nội tạng và cột sống khi xảy ra va chạm.
+ Lực văng quán tính: Trong các vụ tai nạn ở tốc độ chỉ 40-50 km/h, lực quán tính có thể khiến trọng lượng cơ thể trẻ nhân lên hàng chục lần. Vòng tay của người lớn hoàn toàn không đủ lực để giữ chặt trẻ, khiến trẻ dễ bị văng về phía trước.
+ Giảm thiểu tỷ lệ thương vong: Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc sử dụng ghế an toàn phù hợp có thể giúp giảm tới 70% nguy cơ tử vong đối với trẻ sơ sinh và 54% - 80% đối với trẻ nhỏ khi xảy ra tai nạn giao thông.
3. Phụ huynh cần chuẩn bị những gì?
Để tuân thủ pháp luật và trên hết là bảo vệ an toàn tuyệt đối cho con em mình, các bậc phụ huynh cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi quy định chính thức đi vào hiệu lực:
+ Trang bị kiến thức phân loại ghế:
+ Trẻ sơ sinh (dưới 1 tuổi/dưới 10-13kg): Sử dụng ghế quay mặt về phía sau (Rear-facing car seat).
+ Trẻ từ 1 - 4 tuổi (9-18kg): Sử dụng ghế quay mặt về phía trước (Forward-facing car seat) có hệ thống đai an toàn 5 điểm.
+ Trẻ từ 4 - 10 tuổi (dưới 1,35m): Sử dụng ghế đệm nâng (Booster seat) để nâng cao vị trí ngồi, giúp trẻ sử dụng vừa vặn dây đai an toàn của ô tô.
+ Chọn mua sản phẩm đạt chuẩn: Nên lựa chọn các thiết bị an toàn có chứng nhận chất lượng quốc tế (như ECE R44/04, ECE R129 của Châu Âu) và tương thích với hệ thống chốt an toàn (ISOFIX) trên chiếc xe của gia đình.
+ Tập thói quen cho trẻ: Thay đổi thói quen của trẻ là một quá trình. Phụ huynh nên bắt đầu cho trẻ làm quen với việc ngồi ghế riêng ngay từ bây giờ để tránh sự chống đối hay quấy khóc khi quy định chính thức áp dụng.
Việc luật hóa quy định bắt buộc trẻ em dưới 10 tuổi và dưới 1,35m phải sử dụng thiết bị an toàn trên ô tô là một mảnh ghép pháp lý quan trọng, thể hiện tính nhân văn và sự tiến bộ trong quản lý trật tự an toàn giao thông. Thay vì coi đây là một rào cản hay sự bất tiện mang tính đối phó, các gia đình hãy nhìn nhận quy định này như một "tấm khiên" vững chắc, bảo vệ những thiên thần nhỏ bình an trên mọi nẻo đường.
- Xử phạt hành chính
Luật đã quy định xử phạt vi phạm hành chính như thế nào?
- Căn cứ tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi không tuân thủ quy định từ 01/07/2026 như sau:
+ “ Khi xe ô tô cá nhân không có thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em sẽ bị xử phạt theo điểm m Khoản 3 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP.”
Như vậy, từ 01/07/2026 chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe ô tô ngồi cùng hàng ghế với người lái xe (trừ loại xe ô tô chỉ có một hàng ghế) hoặc không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em theo quy định có thể bị phạt tiền từ 800.000 - 1.000.000 đồng.
Việc bắt buộc sử dụng ghế an toàn không chỉ nhằm xử phạt mà còn hướng tới thay đổi thói quen tham gia giao thông, nâng cao tiêu chuẩn an toàn cho trẻ em tại Việt Nam theo xu hướng của nhiều quốc gia phát triển.
Theo Luật Trẻ em 2016 đã khẳng định: “ Bảo vệ trẻ em là việc thực hiện các biện pháp phù hợp để bảo đảm trẻ em được sống an toàn, lành mạnh”.
Liên hệ ngay để được Luật sư, Chuyên viên pháp lý hỗ trợ kịp thời:
- CÔNG TY LUẬT TNHH SAO VIỆT -
"Sự bảo hộ hoàn hảo trong mọi quan hệ pháp luật"
Tổng đài tư vấn pháp luật: 1900 6243
Địa chỉ tư vấn trực tiếp: Số 525 đường Lạc Long Quân, P. Tây Hồ, TP. Hà Nội
Gửi thư tư vấn hoặc yêu cầu dịch vụ qua Email: congtyluatsaoviet@gmail.com
