Trong thực tế, việc cho người thân, bạn bè hoặc đồng nghiệp vay tiền diễn ra khá phổ biến. Tuy nhiên, không ít trường hợp sau khi nhận tiền, người vay liên tục trì hoãn, né tránh hoặc thậm chí cắt đứt liên lạc, khiến người cho vay gặp khó khăn trong việc thu hồi tài sản. Vậy khi cho người khác vay tiền nhưng không trả, người cho vay có những quyền gì và cần thực hiện những biện pháp pháp lý nào để bảo vệ quyền lợi của mình?
- Pháp luật bảo vệ quan hệ vay tiền
Theo Điều 463 Bộ luật Dân sự năm 2015 hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay và bên vay có nghĩa vụ hoàn trả tài sản khi đến hạn. Do đó, khi một người nhận tiền vay nhưng không thực hiện nghĩa vụ thanh toán theo thỏa thuận thì đã vi phạm nghĩa vụ dân sự và phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.
- Chủ nợ cần chuẩn bị những chứng cứ gì?
Khi phát sinh tranh chấp, chứng cứ là yếu tố quyết định khả năng bảo vệ quyền lợi của người cho vay. Các tài liệu nên được thu thập và lưu giữ gồm:
- Giấy vay tiền hoặc hợp đồng vay tài sản;
- Giấy biên nhận giao nhận tiền;
- Sao kê chuyển khoản ngân hàng;
- Tin nhắn, email hoặc các nội dung trao đổi liên quan đến khoản vay;
- Chứng cứ thể hiện việc đã nhiều lần yêu cầu thanh toán nhưng bên vay không thực hiện.
Việc chuẩn bị đầy đủ chứng cứ sẽ giúp quá trình giải quyết tranh chấp tại cơ quan có thẩm quyền được thuận lợi hơn.
- Người vay không trả nợ, có thể khởi kiện được không?
Câu trả lời là CÓ.
Khi người vay không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ trả nợ, chủ nợ có quyền nộp đơn khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu:
- Thanh toán số tiền gốc đã vay;
- Thanh toán tiền lãi theo thỏa thuận hoặc theo quy định của pháp luật;
- Bồi thường thiệt hại phát sinh (nếu có căn cứ).
Sau khi bản án hoặc quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật, nếu người vay vẫn không tự nguyện thi hành thì chủ nợ có thể yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định. Đây là phương thức phổ biến và phù hợp đối với đa số các trường hợp tranh chấp vay tài sản.
- Khi nào người vay có thể bị xử lý hình sự?
Trên thực tế, việc vay tiền không trả thông thường là quan hệ dân sự. Tuy nhiên, nếu người vay có dấu hiệu chiếm đoạt tài sản thì có thể bị xem xét xử lý hình sự. Một số trường hợp thường gặp gồm:
- Dùng thủ đoạn gian dối để vay tiền ngay từ đầu nhằm chiếm đoạt tài sản;
- Sau khi nhận tiền thì bỏ trốn nhằm trốn tránh nghĩa vụ trả nợ;
- Cố tình tẩu tán tài sản để không thực hiện nghĩa vụ thanh toán;
- Sử dụng tiền vay vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến mất khả năng trả nợ.
Tùy thuộc vào tính chất hành vi, thời điểm phát sinh ý định chiếm đoạt và các chứng cứ thu thập được trong quá trình giải quyết vụ việc, cơ quan tiến hành tố tụng có thể xem xét dấu hiệu của các tội danh: Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) và Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo Điều 175 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).
- Không nên sử dụng các biện pháp đòi nợ trái pháp luật
Thực tế, đã có rất nhiều trường hợp do quá bức xúc vì không đòi được tiền, chủ nợ đã lựa chọn các biện pháp gây áp lực như đăng tải thông tin người vay lên mạng xã hội, đe dọa, xúc phạm danh dự hoặc thuê người đòi nợ. Tuy nhiên, đây là những hành vi tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý và có thể khiến chính chủ nợ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Vậy nên, Luật Sao Việt khuyến cáo người cho vay không nên:
- Đe dọa hoặc cưỡng ép người vay;
- Xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người vay;
- Đăng tải trái phép thông tin cá nhân lên mạng xã hội;
- Tự ý chiếm giữ hoặc xử lý tài sản của người vay;
- Sử dụng các biện pháp đòi nợ trái pháp luật.
Để bảo vệ quyền lợi một cách hiệu quả, chủ nợ nên thực hiện các thủ tục pháp lý theo đúng quy định của pháp luật.
Luật Sao Việt sẵn sàng hỗ trợ khách hàng:
- Tư vấn và đánh giá hồ sơ pháp lý của vụ việc;
- Rà soát, củng cố chứng cứ chứng minh quan hệ vay tài sản;
- Soạn thảo đơn khởi kiện, đơn tố giác và các văn bản pháp lý cần thiết;
- Đại diện khách hàng làm việc với cá nhân, tổ chức và cơ quan có thẩm quyền;
- Tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án.
Luật Sao Việt – Đồng hành pháp lý, bảo vệ quyền lợi, kiến tạo giải pháp
Liên hệ ngay để được Luật sư, Chuyên viên pháp lý hỗ trợ kịp thời:
- CÔNG TY LUẬT TNHH SAO VIỆT -
"Sự bảo hộ hoàn hảo trong mọi quan hệ pháp luật"
Tổng đài tư vấn pháp luật: 1900 6243
Địa chỉ tư vấn trực tiếp: Số 525 đường Lạc Long Quân, P. Tây Hồ, TP. Hà Nội
Gửi thư tư vấn hoặc yêu cầu dịch vụ qua Email: congtyluatsaoviet@gmail.com
