Mới đây, Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) cho biết, thông qua dữ liệu từ hệ thống giám sát hành trình, cơ quan chức năng đã phát hiện hơn 4.000 trường hợp lái xe kinh doanh vận tải có dấu hiệu điều khiển phương tiện quá thời gian làm việc theo quy định. Đây là kết quả từ việc khai thác dữ liệu tại Trung tâm dữ liệu quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông, thay vì chỉ dựa vào hoạt động tuần tra trực tiếp trên đường.
Sự việc cho thấy hoạt động giám sát phương tiện kinh doanh vận tải hiện nay đã chuyển mạnh sang quản lý bằng dữ liệu điện tử, đồng thời đặt ra nhiều vấn đề pháp lý đối với cả tài xế và doanh nghiệp vận tải.
- Lái xe quá thời gian quy định là vi phạm như thế nào?
Theo khoản 1 Điều 64 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, người lái xe ô tô kinh doanh vận tải và vận tải nội bộ:
- Không được lái xe liên tục quá 04 giờ, trừ trường hợp bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan;
- Tổng thời gian lái xe trong một ngày không quá 10 giờ.
Quy định này được ban hành nhằm bảo đảm sức khỏe của người lái xe, hạn chế nguy cơ mất tập trung, buồn ngủ khi điều khiển phương tiện, từ đó giảm thiểu tai nạn giao thông.
Đồng thời, theo Điều 56 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, người điều khiển phương tiện khi tham gia giao thông phải chấp hành đầy đủ các quy định về điều kiện điều khiển phương tiện và bảo đảm an toàn giao thông trong suốt quá trình tham gia giao thông.
- Chỉ tài xế vi phạm hay doanh nghiệp cũng phải chịu trách nhiệm?
Nhiều người cho rằng chỉ tài xế mới bị xử phạt khi lái xe quá thời gian quy định. Tuy nhiên, đây là quan điểm chưa đầy đủ.
Theo Điều 70 Luật Đường bộ năm 2024, đơn vị kinh doanh vận tải có trách nhiệm tổ chức, quản lý hoạt động vận tải; quản lý lái xe; theo dõi dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình và bảo đảm việc tổ chức vận tải tuân thủ quy định của pháp luật.
Do đó, nếu doanh nghiệp giao xe, bố trí lịch trình hoặc yêu cầu lái xe thực hiện chuyến đi khiến người lái xe phải làm việc vượt quá thời gian luật định thì doanh nghiệp cũng có thể bị xử lý theo quy định.
Thực tế, trong đợt kiểm tra vừa qua, ngoài việc xử lý các tài xế vi phạm, lực lượng Cảnh sát giao thông còn lập biên bản đối với các doanh nghiệp vì hành vi giao phương tiện cho người làm công thực hiện hành vi vi phạm.
Điều này cho thấy trách nhiệm pháp lý không chỉ thuộc về người trực tiếp điều khiển phương tiện mà còn thuộc về đơn vị kinh doanh vận tải nếu không thực hiện đúng nghĩa vụ quản lý theo quy định của pháp luật.
- Dữ liệu giám sát hành trình có thể là căn cứ xử lý vi phạm
Theo Điều 35 Luật Đường bộ năm 2024, xe ô tô kinh doanh vận tải phải lắp thiết bị giám sát hành trình và các thiết bị theo quy định để phục vụ công tác quản lý nhà nước về hoạt động vận tải.
Bên cạnh đó, Nghị định số 151/2024/NĐ-CP quy định chi tiết về hoạt động vận tải bằng xe ô tô cũng quy định việc quản lý, khai thác và lưu trữ dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình và camera trên xe.
Thông qua dữ liệu truyền về hệ thống, cơ quan chức năng có thể xác định:
- Thời gian lái xe liên tục;
- Tổng thời gian lái xe trong ngày;
- Quãng đường và tốc độ di chuyển;
- Thời gian dừng, đỗ phương tiện;
- Tình trạng hoạt động của thiết bị giám sát hành trình;
- Việc lái xe có sử dụng đúng thẻ nhận dạng hay không.
Điều này đồng nghĩa với việc vi phạm không nhất thiết phải được phát hiện tại chốt kiểm tra. Ngay cả khi chuyến xe đã kết thúc, dữ liệu điện tử vẫn có thể được khai thác để xác minh và làm căn cứ xử lý theo quy định của pháp luật.
- Lái xe quá thời gian quy định bị xử lý như thế nào?
Theo điểm c khoản 5 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển xe ô tô kinh doanh vận tải hoặc xe vận tải nội bộ điều khiển phương tiện quá thời gian lái xe liên tục hoặc không thực hiện đúng thời gian nghỉ giữa hai lần lái xe liên tục sẽ bị:
- Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.
- Bị trừ 02 điểm Giấy phép lái xe.
Đối với chủ phương tiện hoặc đơn vị kinh doanh vận tải, nếu giao xe hoặc để người làm công điều khiển phương tiện vi phạm quy định về thời gian lái xe thì cũng có thể bị xử phạt:
- Từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với cá nhân là chủ xe.
- Từ 8.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng đối với tổ chức là doanh nghiệp kinh doanh vận tải.
Ngoài trách nhiệm hành chính, nếu việc lái xe quá thời gian quy định là nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông gây thiệt hại thì người vi phạm còn có thể phải bồi thường thiệt hại theo Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015. Trường hợp hành vi gây hậu quả nghiêm trọng và đủ yếu tố cấu thành tội phạm thì còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 260 Bộ luật Hình sự.
- Góc nhìn của Luật sư
- Thứ nhất, việc giới hạn thời gian lái xe là quy định bắt buộc nhằm bảo đảm an toàn giao thông và phòng ngừa tai nạn.
- Thứ hai, doanh nghiệp cần quản lý chặt chẽ lịch trình, thường xuyên theo dõi dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình để kịp thời phát hiện và ngăn ngừa vi phạm.
- Thứ ba, tài xế cần tuân thủ quy định về thời gian lái xe, không vì áp lực tiến độ mà vi phạm, tránh nguy cơ bị xử phạt hoặc phát sinh trách nhiệm pháp lý khi xảy ra tai nạn.
Công ty Luật TNHH Sao Việt khuyến nghị các doanh nghiệp kinh doanh vận tải nên thường xuyên rà soát việc tuân thủ quy định về thời gian lái xe, tổ chức lịch trình phù hợp và kiểm tra dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình. Trường hợp phát sinh vi phạm hoặc có vướng mắc về trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp, người quản lý hoặc tài xế, nên tham khảo ý kiến luật sư để được tư vấn, xử lý kịp thời và hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý.
Liên hệ ngay để được Luật sư, Chuyên viên pháp lý hỗ trợ kịp thời:
- CÔNG TY LUẬT TNHH SAO VIỆT -
"Sự bảo hộ hoàn hảo trong mọi quan hệ pháp luật"
Tổng đài tư vấn pháp luật: 1900 6243
Địa chỉ tư vấn trực tiếp: Số 525 đường Lạc Long Quân, P. Tây Hồ, TP. Hà Nội
Gửi thư tư vấn hoặc yêu cầu dịch vụ qua Email: congtyluatsaoviet@gmail.com
