Liêng là một trò chơi bài dân gian quen thuộc, thường được chơi trong các dịp lễ, Tết, họp mặt gia đình hoặc bạn bè. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều người đã biến trò chơi này thành hình thức được, thua bằng tiền và cho rằng nếu chỉ chơi với số tiền nhỏ hoặc chơi trong nhà riêng thì sẽ không bị xử lý.
Thời gian qua, cơ quan công an tại nhiều địa phương đã liên tục phát hiện, xử lý các vụ việc đánh bạc dưới hình thức đánh liêng, tiến lên, phỏm, ba cây... tại nhà riêng, phòng nghỉ khách sạn, quán cà phê hoặc các địa điểm khép kín. Không ít trường hợp người tham gia bất ngờ khi bị xử phạt vì cho rằng mình chỉ "chơi cho vui".
Vậy, đánh liêng ăn tiền có phải là hành vi đánh bạc trái phép không? Khi nào bị xử phạt hành chính và khi nào có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự?
1. Đánh liêng ăn tiền có phải là hành vi đánh bạc trái phép?
Pháp luật Việt Nam không cấm người dân chơi các trò chơi bài nhằm mục đích giải trí. Tuy nhiên, khi người chơi thỏa thuận việc thắng, thua bằng tiền hoặc hiện vật, hành vi này đã mang bản chất của hoạt động đánh bạc. (Điều 321 Bộ luật Hình sự).
Do đó, dù là đánh liêng, tiến lên, phỏm, ba cây, xóc đĩa hay bất kỳ trò chơi nào khác thì chỉ cần có yếu tố được, thua bằng tiền hoặc hiện vật mà không thuộc trường hợp được pháp luật cho phép đều có thể bị xem là hành vi đánh bạc trái phép.
Nói cách khác, không phải trò chơi liêng bị cấm, mà việc sử dụng trò chơi liêng để ăn thua bằng tiền mới là hành vi vi phạm pháp luật.
2. Chơi trong nhà riêng, phòng VIP hoặc khách sạn có được coi là hợp pháp?
Nhiều người cho rằng việc đánh liêng trong nhà riêng hoặc phòng nghỉ khách sạn là "việc nội bộ", không ảnh hưởng đến xã hội nên sẽ không bị xử lý.
Tuy nhiên, địa điểm tổ chức không làm thay đổi bản chất của hành vi.
Điều 321 Bộ luật Hình sự cũng như các quy định về xử phạt vi phạm hành chính không quy định việc đánh bạc chỉ bị xử lý khi diễn ra ở nơi công cộng. Vì vậy, dù đánh bạc trong nhà riêng, phòng VIP, khách sạn, quán cà phê hay bất kỳ địa điểm nào khác thì nếu có việc được, thua bằng tiền hoặc hiện vật trái phép vẫn có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.
Thực tiễn cho thấy, rất nhiều vụ án đánh bạc bị phát hiện ngay tại nhà ở, căn hộ chung cư hoặc phòng nghỉ. Đây đều là những địa điểm tưởng chừng "kín đáo", nhưng không phải là căn cứ để loại trừ trách nhiệm pháp lý.
3. Đánh vài chục nghìn hay vài trăm nghìn đồng có bị xử lý không?
Không ít người cho rằng chỉ khi đánh bạc với số tiền lớn mới vi phạm pháp luật.
Nhưng hành vi đánh bạc trái phép dưới các hình thức như xóc đĩa, tổ tôm, tam cúc, ba cây, tứ sắc, đỏ đen hoặc các hình thức khác được thua bằng tiền hoặc hiện vật sẽ xử phạt vi phạm hành chính (Điều 28 Nghị định số 144/2021/NĐ-CP). Như vậy, đánh liêng ăn tiền tuy không được nêu đích danh nhưng thuộc nhóm "các hình thức khác được thua bằng tiền hoặc hiện vật", nên vẫn là hành vi có thể bị xử phạt hành chính.
Điều này cũng cho thấy pháp luật không quy định "đánh dưới bao nhiêu tiền thì được phép". Số tiền chỉ là một trong những căn cứ để xác định mức độ xử lý, chứ không quyết định việc hành vi có vi phạm hay không.
4. Khi nào bị truy cứu trách nhiệm hình sự?
Không phải mọi trường hợp đánh liêng ăn tiền đều bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Theo khoản 1 Điều 321 Bộ luật Hình sự, người thực hiện hành vi đánh bạc trái phép sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Tiền hoặc hiện vật dùng để đánh bạc có giá trị từ 5.000.000 đồng trở lên;
- Tiền hoặc hiện vật dùng để đánh bạc dưới 5.000.000 đồng, nhưng trước đó người vi phạm đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi đánh bạc hoặc tổ chức đánh bạc, gá bạc hoặc đã bị kết án về các tội này mà chưa được xóa án tích.
Theo quy định hiện hành, người phạm tội có thể bị:
- Phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 100 triệu đồng;
- Hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm;
- Hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
Trường hợp thuộc các tình tiết định khung tăng nặng quy định tại khoản 2 Điều 321 Bộ luật Hình sự, như có tính chất chuyên nghiệp, sử dụng mạng internet, mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử để phạm tội; tái phạm nguy hiểm..., mức hình phạt có thể lên đến 07 năm tù.
Người tổ chức sòng liêng có thể chịu trách nhiệm nặng hơn
Trong thực tế, không chỉ người trực tiếp đánh bạc mới phải chịu trách nhiệm.
Những người có hành vi chuẩn bị địa điểm, rủ rê người khác tham gia, thu tiền xâu, bố trí người cảnh giới, quản lý sòng bạc hoặc tạo điều kiện cho việc đánh bạc diễn ra có thể bị xem xét trách nhiệm về Tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc theo Điều 322 Bộ luật Hình sự.
Đây là tội danh có khung hình phạt nghiêm khắc hơn do hành vi tổ chức hoặc tạo điều kiện cho hoạt động đánh bạc thường gây ảnh hưởng lớn hơn đến trật tự, an toàn xã hội.
5. Góc nhìn của luật sư
Từ thực tiễn tư vấn và tham gia giải quyết các vụ việc liên quan đến đánh bạc, chúng tôi nhận thấy nhiều người vi phạm không phải do cố ý coi thường pháp luật mà xuất phát từ sự nhầm lẫn trong nhận thức.
Không ít người cho rằng:
- Chỉ chơi với bạn bè thì không vi phạm.
- Đánh trong nhà riêng sẽ không bị xử lý.
- Mỗi người góp vài trăm nghìn đồng thì không sao.
- Chưa đủ 5 triệu đồng thì được phép đánh bạc.
Đây đều là những cách hiểu không đúng.
Điều cần phân biệt là ngưỡng 5 triệu đồng tại Điều 321 Bộ luật Hình sự không phải là điều kiện để xác định hành vi đánh bạc có hợp pháp hay không, mà là một trong những căn cứ để xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự. Nếu chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm vẫn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định số 144/2021/NĐ-CP.
Bên cạnh đó, việc xác định số tiền dùng để đánh bạc trong từng vụ việc không chỉ căn cứ vào số tiền người chơi đang cầm trên tay tại thời điểm bị bắt quả tang. Cơ quan tiến hành tố tụng còn xem xét toàn bộ số tiền được xác định là dùng vào việc đánh bạc trên cơ sở chứng cứ thu thập được theo quy định của pháp luật và hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền. Vì vậy, người tham gia không nên cho rằng việc cất bớt tiền hoặc chia nhỏ tiền cược sẽ làm thay đổi bản chất của hành vi.
Kết luận
Đánh liêng là trò chơi dân gian không bị pháp luật cấm. Tuy nhiên, khi trò chơi này được sử dụng để được, thua bằng tiền hoặc hiện vật, hành vi đó đã trở thành đánh bạc trái phép và có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.
Việc hiểu đúng quy định của pháp luật không chỉ giúp mỗi cá nhân tránh được những hậu quả pháp lý không đáng có mà còn góp phần xây dựng ý thức thượng tôn pháp luật, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội và phòng ngừa các tệ nạn phát sinh từ hoạt động cờ bạc trái phép.
Liên hệ ngay để được Luật sư, Chuyên viên pháp lý hỗ trợ kịp thời:
- CÔNG TY LUẬT TNHH SAO VIỆT -
"Sự bảo hộ hoàn hảo trong mọi quan hệ pháp luật"
Tổng đài tư vấn pháp luật: 1900 6243
Địa chỉ tư vấn trực tiếp: Số 525 đường Lạc Long Quân, P. Tây Hồ, TP. Hà Nội
Gửi thư tư vấn hoặc yêu cầu dịch vụ qua Email: congtyluatsaoviet@gmail.com
