Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng”, đang bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an điều tra về hai tội danh “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Bốn người liên quan bị khởi tố gồm: Hoàng Ngọc Cường (Tổng Giám đốc Công ty CP Sản xuất và thương mại Chara); Trương Thị Thương (Giám đốc Công ty cổ phần Thương mại và Dịch vụ Tam Đại Mộc); chủ hộ kinh doanh Phạm Thị Ngọc Linh (vợ Bùi Xuân Huấn) và Kiều Thị Hồng (vợ Hoàng Ngọc Cường) cùng bị khởi tố về tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.
Theo thông tin được công bố, hoạt động kinh doanh nước hoa của Huấn cùng những người liên quan có doanh thu hơn 300 tỷ đồng, bị cho là không xuất hóa đơn và để doanh thu ngoài sổ sách kế toán, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước. Đồng thời, Huấn bị cáo buộc chiếm đoạt hơn 3 tỷ đồng của nhiều cá nhân. Ngoài ra, cơ quan điều tra đang xác minh việc huy động hàng chục tỷ đồng tiền từ thiện có dấu hiệu sử dụng sai mục đích.
Từ những thông tin trên, vụ án đặt ra nhiều vấn đề pháp lý cần được xem xét riêng đối với từng nhóm hành vi, bởi doanh thu, tiền bị cáo buộc chiếm đoạt và tiền từ thiện không mặc nhiên có cùng bản chất pháp lý.
1. HƠN 300 TỶ ĐỒNG DOANH THU CÓ THỂ ĐỐI MẶT VỚI KHUNG HÌNH PHẠT NÀO?
Theo thông tin điều tra ban đầu, hoạt động kinh doanh nước hoa có doanh thu hơn 300 tỷ đồng nhưng bị cho là không xuất hóa đơn và để doanh thu ngoài sổ sách kế toán, gây thiệt hại nhiều tỷ đồng cho ngân sách Nhà nước.
Nhóm hành vi này được xem xét dưới góc độ Điều 221 Bộ luật Hình sự – tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Điểm cần đặc biệt lưu ý là 300 tỷ đồng doanh thu không đồng nghĩa với 300 tỷ đồng thiệt hại cho ngân sách Nhà nước.
Doanh thu phản ánh tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ được bán ra trong một khoảng thời gian. Trong khi đó, thiệt hại đối với ngân sách phải được xác định trên cơ sở nghĩa vụ thuế, nghĩa vụ tài chính phát sinh và số tiền Nhà nước thực tế bị thất thu do hành vi vi phạm.
Do đó, cơ quan tiến hành tố tụng sẽ làm rõ: Doanh thu thực tế bao nhiêu → khoản doanh thu nào bị để ngoài sổ sách → nghĩa vụ thuế phát sinh bao nhiêu → ngân sách Nhà nước bị thiệt hại bao nhiêu → ai trực tiếp thực hiện, ai chỉ đạo và ai biết nhưng vẫn cố ý tham gia?
Đây là những căn cứ quan trọng để xác định hành vi, hậu quả và trách nhiệm của từng cá nhân.Theo thông tin được công bố, Huấn bị khởi tố về tội danh này theo khoản 3 Điều 221 Bộ luật Hình sự, với khung hình phạt từ 10 năm đến 20 năm tù.
Như vậy, trọng tâm pháp lý của khoản doanh thu hơn 300 tỷ đồng không phải là xác định Huấn có “chiếm đoạt 300 tỷ đồng” hay không, mà là xác định có hành vi cố ý vi phạm quy định về kế toán hay không, hành vi đó gây thiệt hại thực tế bao nhiêu cho ngân sách và trách nhiệm thuộc về những người nào.
2. HƠN 3 TỶ ĐỒNG BỊ CÁO BUỘC CHIẾM ĐOẠT: CẦN CHỨNG MINH NHỮNG GÌ ĐỂ XÁC ĐỊNH TỘI LỪA ĐẢO?
Theo thông tin được công bố, Huấn bị cáo buộc chiếm đoạt hơn 3 tỷ đồng của nhiều cá nhân và bị khởi tố bổ sung về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự. Khác với nhóm hành vi về kế toán, trọng tâm của tội danh này là thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản.
Có thể khái quát: Gian dối → làm người khác tin tưởng → người đó giao tài sản → người thực hiện chiếm đoạt tài sản.
Vì vậy, để xác định hành vi có cấu thành tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản hay không, cơ quan tố tụng cần làm rõ:
- Huấn đã đưa ra thông tin gian dối nào?
- Thông tin đó có khiến người bị hại tin tưởng và giao tiền hay không?
- Thủ đoạn gian dối được thực hiện trước hoặc tại thời điểm nhận tài sản như thế nào?
- Ý định chiếm đoạt xuất hiện từ thời điểm nào?
- Tổng số tiền thực tế bị chiếm đoạt là bao nhiêu?
- Có bao nhiêu người bị hại?
- Những người khác có tham gia vào quá trình thực hiện hành vi hay không?
Một điểm đặc biệt quan trọng là không phải cứ nhận tiền rồi không trả hoặc không thực hiện đúng cam kết thì đương nhiên cấu thành tội lừa đảo.
Nếu giao dịch ban đầu là có thật nhưng sau đó phát sinh tranh chấp, không thể thực hiện nghĩa vụ hoặc vi phạm cam kết, cần xem xét toàn bộ diễn biến, đặc biệt là ý thức của người nhận tiền tại thời điểm giao dịch, để phân biệt giữa quan hệ dân sự và hành vi có dấu hiệu tội phạm.
Theo thông tin được công bố, Huấn bị khởi tố theo khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự. Trường hợp chiếm đoạt tài sản trị giá từ 500 triệu đồng trở lên, điều luật quy định mức phạt từ 12 năm đến 20 năm tù hoặc tù chung thân.
Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng hơn 3 tỷ đồng hiện là số tiền bị cáo buộc chiếm đoạt theo kết quả điều tra ban đầu, chưa phải kết luận cuối cùng của Tòa án.
3. HÀNG CHỤC TỶ ĐỒNG TIỀN TỪ THIỆN: SỬ DỤNG SAI MỤC ĐÍCH CÓ PHẢI LÀ LỪA ĐẢO?
Bên cạnh hoạt động kinh doanh, cơ quan điều tra còn đang xác minh việc Huấn huy động hàng chục tỷ đồng tiền từ thiện của các tổ chức, cá nhân và có dấu hiệu sử dụng sai mục đích. Đây là nội dung cần được đánh giá đặc biệt thận trọng.
Sử dụng tiền từ thiện sai mục đích không mặc nhiên đồng nghĩa với tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Để xử lý về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự, cơ quan tố tụng vẫn phải chứng minh được thủ đoạn gian dối, mục đích chiếm đoạt và mối quan hệ giữa hành vi gian dối với việc người khác giao tài sản.
Chẳng hạn, nếu ngay từ khi kêu gọi từ thiện, người kêu gọi đã đưa ra thông tin không đúng sự thật về hoàn cảnh người cần hỗ trợ, số tiền cần thiết hoặc mục đích sử dụng tiền nhằm làm cho người khác tin tưởng và chuyển tiền, sau đó chiếm đoạt, thì có thể đặt vấn đề trách nhiệm hình sự nếu đủ các yếu tố cấu thành.
Ngược lại, nếu hoạt động từ thiện là có thật nhưng sau đó tiền được sử dụng không đúng cam kết, cần tiếp tục xác định:
- Việc sử dụng sai mục đích xảy ra vào thời điểm nào?
- Người quản lý tiền có ý thức chiếm đoạt hay không?
- Tiền được sử dụng cho mục đích cá nhân hay mục đích khác?
- Số tiền sử dụng sai mục đích là bao nhiêu?
- Có thiệt hại thực tế đối với người đóng góp hoặc người được nhận hỗ trợ hay không?
- Ý định chiếm đoạt có xuất hiện ngay từ thời điểm kêu gọi tiền hay phát sinh về sau?
Do đó, ở thời điểm hiện tại, cần thận trọng khi kết luận về khoản tiền này. Cách diễn đạt phù hợp là cơ quan điều tra đang xác minh dấu hiệu sử dụng tiền từ thiện sai mục đích, chưa thể mặc nhiên kết luận toàn bộ số tiền từ thiện đã bị chiếm đoạt.
KẾT LUẬN:
Vụ án Huấn “Hoa Hồng” hiện vẫn đang trong quá trình điều tra và có thể tiếp tục được mở rộng để làm rõ các hành vi, cá nhân và dòng tiền có liên quan. Đối với tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, cơ quan tiến hành tố tụng phải chứng minh hành vi vi phạm quy định về kế toán, lỗi của người thực hiện và hậu quả theo quy định của Bộ luật Hình sự. Đối với tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, cần chứng minh thủ đoạn gian dối, mục đích chiếm đoạt, tài sản bị chiếm đoạt và mối quan hệ giữa hành vi gian dối với việc người bị hại giao tài sản. Đồng thời, trách nhiệm của những người liên quan cũng phải được xác định dựa trên hành vi cụ thể, mức độ tham gia và lỗi của từng cá nhân, không thể chỉ dựa vào quan hệ vợ chồng hoặc quan hệ làm ăn.
Việc khởi tố bị can là bước tố tụng nhằm điều tra, làm rõ dấu hiệu tội phạm và trách nhiệm của từng người, không đồng nghĩa với việc người bị khởi tố đã bị kết tội. Trách nhiệm hình sự cuối cùng chỉ được xác định trên cơ sở chứng cứ và phán quyết có hiệu lực pháp luật của Tòa án.
Liên hệ ngay để được Luật sư, Chuyên viên pháp lý hỗ trợ kịp thời:
- CÔNG TY LUẬT TNHH SAO VIỆT -
"Sự bảo hộ hoàn hảo trong mọi quan hệ pháp luật"
Tổng đài tư vấn pháp luật: 1900 6243
Địa chỉ tư vấn trực tiếp: Số 525 đường Lạc Long Quân, P. Tây Hồ, TP. Hà Nội
Gửi thư tư vấn hoặc yêu cầu dịch vụ qua Email: congtyluatsaoviet@gmail.com
