Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng: Khi chiếc điện thoại là “con dao hai lưỡi” và trách nhiệm của phụ huynh
Thời gian qua, hàng loạt vụ việc trẻ vị thành niên bỏ nhà đi, rơi vào bẫy lừa đảo hoặc có hành vi tiêu cực sau những tranh cãi với gia đình về việc sử dụng điện thoại đã gióng lên hồi chuông báo động. Cơ quan Công an và các chuyên gia pháp lý khuyến cáo: Việc buông lỏng quản lý hoặc cấm đoán cực đoan đều có thể dẫn đến những hệ lụy khôn lường.
Trong kỷ nguyên số, ranh giới giữa việc sử dụng công nghệ để phục vụ học tập, giải trí và việc "nghiện" thế giới ảo là vô cùng mong manh. Sự thiếu kiểm soát của phụ huynh ngay từ giai đoạn đầu đời của trẻ đang vô tình đẩy con em mình vào những rủi ro pháp lý và an toàn thân thể nghiêm trọng.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet
1. Từ sai lầm coi điện thoại là "Bảo mẫu điện tử"
Một thực tế phổ biến hiện nay là nhiều gia đình coi thiết bị thông minh như một giải pháp để trẻ "chịu ăn, chịu ngồi yên". Theo khuyến cáo từ cơ quan chức năng, hành động "khoán" con cho điện thoại, máy tính bảng khi trẻ mới 2-3 tuổi là một sai lầm nghiêm trọng về phương pháp giáo dục.
Việc này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất, thị lực mà còn tạo ra thói quen thụ động, hạn chế khả năng giao tiếp xã hội thực tế. Khi lớn lên, trẻ dễ dàng coi thế giới ảo là nơi trú ẩn an toàn hơn ngôi nhà thực tế của mình.
2. Tâm sinh lý lứa tuổi và "cú sốc" từ sự cấm đoán cực đoan
Ở độ tuổi thanh thiếu niên, tâm sinh lý của trẻ chưa ổn định, cái "tôi" cá nhân phát triển mạnh và rất dễ bị tổn thương. Nhiều phụ huynh khi phát hiện con chểnh mảng học hành vì mạng xã hội đã áp dụng các biện pháp mạnh như: tịch thu thiết bị đột ngột, quát mắng nặng lời, hoặc bêu riếu trẻ trước mặt người khác.
Dưới góc độ tâm lý tội phạm học, phản ứng này dễ kích hoạt tâm lý "phản kháng", "uất ức" ở trẻ. Trẻ có xu hướng hành động tiêu cực để giải thoát hoặc mang tâm lý "trả đũa" cha mẹ (bỏ nhà đi, tự làm hại bản thân...). Điều này đẩy trẻ ra ngoài xã hội đầy rẫy cạm bẫy như tai nạn giao thông, hoặc trở thành nạn nhân của tội phạm lừa đảo, dụ dỗ, xâm hại tình dục... khi không có sự bảo hộ của gia đình.
3. Thiết lập "Hàng rào kỹ thuật" và "Kỷ luật mềm"
Để đảm bảo an toàn cho trẻ trên môi trường mạng, các bậc phụ huynh cần thay đổi tư duy quản lý theo hướng chủ động và khoa học:
- Thiết lập quy tắc ngay từ đầu: Đừng đợi "mất bò mới lo làm chuồng". Ngay khi giao thiết bị cho con, cần có sự thỏa thuận rõ ràng (hợp đồng miệng hoặc văn bản) về thời gian sử dụng (ví dụ: 30-60 phút/ngày) và nội dung được phép truy cập.
- Tuân thủ quy định về độ tuổi: Các nền tảng như Facebook, TikTok, Zalo thường quy định độ tuổi tối thiểu (thường là 13 tuổi). Phụ huynh kiên quyết không cho trẻ dưới tuổi quy định lập tài khoản riêng, bởi các em chưa đủ năng lực hành vi và nhận thức để lọc thông tin độc hại hay nhận diện lừa đảo trực tuyến.
- Kiểm soát nhưng tôn trọng: Thay vì cấm đoán cực đoan gây phản tác dụng, phụ huynh nên kiểm soát khéo léo thông qua việc kiểm tra lịch sử truy cập, danh sách bạn bè định kỳ, cài đặt các phần mềm bảo vệ trẻ em (Parental Control).
4. Giáo dục bằng sự nêu gương và thấu cảm
Luật Trẻ em và các quy định liên quan đều nhấn mạnh vai trò của gia đình là lá chắn đầu tiên bảo vệ trẻ.
- Làm gương cho con: Cha mẹ không thể yêu cầu con "cai" mạng xã hội khi chính mình về nhà là "ôm" điện thoại. Hãy biến ngôi nhà thành nơi kết nối thực sự bằng việc dành thời gian trò chuyện, học tập và vui chơi cùng con.
- Kiểm soát cảm xúc: Trong mọi tình huống xung đột, nguyên tắc tối thượng là "không nóng giận". Tuyệt đối không xúc phạm hay dùng bạo lực khi con đang trong trạng thái kích động. Hãy đợi cả hai bình tĩnh để phân tích đúng sai dựa trên lý trí và tình thương.
Kết luận:
Sự an toàn của con trẻ không chỉ phụ thuộc vào các quy định của pháp luật mà phần lớn dựa vào "luật lệ" của mỗi gia đình. Sự nghiêm khắc cần đi đôi với tình thương và phương pháp giáo dục đúng đắn. Đừng để chiếc điện thoại tạo ra.
Liên hệ ngay để được Luật sư, Chuyên viên pháp lý hỗ trợ kịp thời:
- CÔNG TY LUẬT TNHH SAO VIỆT -
"Sự bảo hộ hoàn hảo trong mọi quan hệ pháp luật"
Tổng đài tư vấn pháp luật: 1900 6243
Địa chỉ tư vấn trực tiếp: Số 525B Lạc Long Quân, P. Xuân La, Q. Tây Hồ, Hà Nội
Gửi thư tư vấn hoặc yêu cầu dịch vụ qua Email: congtyluatsaoviet@gmail.com
